सब (All)
आज के शब्द

गवड़ाने

कीचड़।

कउड़ा
अलाव।
कजरौटा
पात्र।
कड़ार
किनारा।
कनीया
दुल्हन।
कफाह
गुस्सैल।
कबो-कबो
कभी-कभी।
करs
करो।
करसि
ढेर।
करिखाहा
कालिख वाला।
करियट्ठा
एकदम काला।
करेजगर
हिम्मती या सासी आदमी।
कल
हैंडपंप।
कसइली
सुपारी।
कांच
कच्चा।
कांडा
उपला।
काढ़्हल
निकालना या कढ़ाई कइल।
काल्ही माई
गाँव के कुल शक्ति या काली माता।
किचटी माटी
मिट्टी।
किताबा
किताब जइसन आकार या कागजी काम।
किरावना
कंकड़।
किर्किचहि
किरकिरा।
किल्ली
चाबी।
कीरा
कीड़ा।
कुचुकुचु
बारीक काट देल या कुचल देल।
कुदारी
मिट्टी कोड़े वाला औजार।
कुलबोरन
नाम डुबाने वाला।
कुहासा
कोहरा।
कूँची
दीवार रंगे वाला ब्रश या कूची।
कोंपड़
नया मुलायम पत्ता या कोपल।
कोइन
कोना।
कोइना
छोटा कोना।
कोइलासी
काले रंग का।
कोथ
कौनों चीज के सड़ल या गला भइल रूप।
कोहनाईल
दर्द से कराहना।

खउराबाढन
जिद्दी।
खकबानर
मूर्ख।
खखोरल
खुरचना या कुरेदना।
खज्हडी
खुजली।
खटका
आवाज या संदेह।
खटनी
मेहनत।
खटाई
आम।
खटीया
खाट।
खढ़िया
ई एगो ठेठ शब्द ह जवन लिखल जाए वाला सफेद खड़िया मिट्टी या खास तरह के मिट्टी खातिर प्रयोग होला।
खपचीरवा
फच्चर।
खर
सूखी घास।
खरकटल
खुरचना।
खरना
छठ पूजा के एगो महत्वपूर्ण रस्म अउर प्रसाद।
खरहुलनरकट
घास।
खरिका
सींक।
खरिहान
स्थान।
खिडलीच
खिड़की।
खिपटा
लकड़ी के छोटा टुकड़ा।
खिसियाइल
चिढ़ जाना या गुस्सा होखल।
खिसियाह
गुस्सैल।
खिसीयाईल
नाराज होखल या चिढ़ जाना।
खीसीआह:
गुस्सैल।
खुँटा
लकड़ी के डंडा जवना में पशु बांधल जालें।
खुखुड़ी
मशरूम।
खुटा
खूँटा।
खुटी
लकड़ी के छोटा टुकड़ा जवन जमीन में गाड़ल जाला।
खुरपी
औजार।
खुरहुड
आवाज।
खुरूपि
खुरपी।
खूर
पशुवन के पैर के निचला हिस्सा।
खेखर
जिद्दी या कठोर स्वभाव वाला आदमी।
खोंंढ़
पशुवन के रहने वाला बाड़ा या घेरल जगह।
खोइच
पल्लू।
खोड़ीला
खोखला।
खोढिला
खोखला।
खोता
घोंसला।
खोप
जूड़ा।
खोरनाठी
डंडा।
खोरल
खोदना।
खोरा
कटोरा।

गंडफुसफुस
कान में खुसर-फुसर कइल।
गंहौरा
गड्ढा।
गईथी
मिट्टी कोड़े वाला औजार।
गठरी
पोटली।
गड़ासी
औजार।
गदबेर
शाम के समय जब सूरज डूबे वाला होखे।
गदराइल
आधा पका।
गदाइल
कौनों चीज के गद्दी नियन नरम होखल।
गधहा
गधा।
गरु
पशु।
गलजोरी
गले मिलना।
गलसुगा
बीमारी।
गवड़ाने
कीचड़।
गवनहरी
गौना कराने वाली।
गाट्टा
मिठाई।
गाभा
कोमल भाग।
गुड़ुही
गुड़िया।
गुदरी
कपड़ा।
गुनसार
पशुशाला।
गुलगुल
नरम।
गुलमगर्दा
शोर-शराबा।
गेड
ढेला।
गेडल
गोला।
गेना
गेंद।
गेन्तगड़ी
गेंद का खेल।
गोंएरा
घर के पास के खाली जमीन जहाँ कूड़ा या गोबर राखल जाला।
गोंफा
गुफा।
गोइठा
उपला।
गोडतारी
चरण स्पर्श या सेवा कइल।
गोडधरी
पांव।
गोड़
पैर के गोड़ कहल जाला।
गोधन
उत्सव।
गोनतारि
पशुशाला।
गोनतारी
पशुशाला।
गोनसार
पशुवन के रहे के घर।
गोयडा
मिट्टी।
गोलक
पइसा जमा करे वाला गुल्लक।
गोहरा
उपला।
गौदारीन
चराने वाली।
गौमाला
पूजा।

चउरी
चावल के छोटा टुकड़ा।
चउरीआह
चौड़ा।
चऊपट
बर्बाद।
चकबादुर
चमगादड़।
चचरा
बाँस के बनल टाट या पर्दा।
चटकार
गहरा।
चटकार
गहरा रंग।
चटनी
व्यंजन।
चपाट
तमाचा।
चफेनल
झाग।
चबुतरा
बैठने की जगह।
चभोरल
डुबाना।
चलनी
आटा या अनाज के छाने वाला बरतन।
चलबिधर
शरारती।
चवना
चखना।
चिअरबउक
हैरान।
चिआरत
मुँह खोलना।
चिकोटी
चुटकी।
चिखल
गीली मिट्टी या कीचड़।
चिन्हारु
परिचित।
चिपरि
उपला।
चिपरी
उपला।
चिरकुट
फटेहाल।
चिल्होर
चिल्लाना।
चिवटा
चिमटा।
चीका
मिट्टी का टुकड़ा।
चीटुकी
चुटकी भर।
चीहुटी
चुटकी काटना।
चुड़ी
चूड़ी।
चोकर
पशु आहार।
चोखा
भर्ता।
चोन्हा
चेहरा के चमक या बनावट।
चोन्हा पर पावडर छिरिकल
चमकना।
चोन्हाईल
चेहरा पर निखार आवे के अहसास।
चोरकटाह
चोर।

नकभेभर
बदसूरत, कुरूप
नखीचूकी
थोड़ा सा।
नचनीया
नाचने वाला।
नथुनी
नाक का आभूषण।
नाऊ
नाई।
नाथ
नाक की रस्सी।
नासकृत
बर्बाद।
निकसार
निकास।
निछोह
निर्दयी या बेरहम।
निमन
ई ठेठ भोजपुरी शब्द ह। कवनो चीज के गुणवत्ता (Quality) बतावे खातिर एकर प्रयोग कइल जाला
निहूरल
नीचे के ओर झुकल।
निहोरा
प्रार्थना कइल या विनती कइल।
नेऊर
नेवला।
नेटा पोटा
नाक का कचरा।
नेवान
नया अनाज के पहल भोजन।
नेवार
चारपाई बुने वाला मोटा फीता।
नेह-छोह
ई शब्द भोजपुरी संस्कृति के जान ह। ‘नेह’ माने स्नेह आ ‘छोह’ माने लगाव या दया। जब केहू से गहिर लगाव होला त ओकरा के ‘नेह-छोह’ कहल जाला।
नोंइ
पशु के पैर बांधे वाली रस्सी ताकि उ लात न मारे।

पट्टी छटल:
अलग।
पंजु
कमजोर।
पंडोहा
ई बरसात के समय होखे वाला पानी के जमाव या ओमें पनपे वाला एगो खास कीड़ा के कहल जाला।
पएना
छड़ी।
पकथाइल
पूरी तरह पका।
पगहा
पशुवन के बांधे वाला मोटा रस्सा।
पगुराइल
पशुवन के जुगाली कइल।
पच- पच थु…
थूकना।
पचरी
खूँटी।
पटउरा
सूखा पत्ता।
पटनी
तख्ताबंदी।
पटरी
पटरा या सीधा लकड़ी।
पटवनी
सिंचाई।
पतरी
पतली लकड़ी।
पतवार
कचरा।
पतहर
पतला आदमी।
पतुकी
मिट्टी के छोटा पात्र या बर्तन।
पत्तल
पत्तों की थाली।
पनछुईया नाव
नाव।
पनछुछूर
फीका।
पनपनाइल
गुस्सा।
पनपियाव
पानी।
पनपियाव्
पानी।
पनहा
चमड़ा के बनल मज़बूत देहाती जूता।
पप्पू
बच्चा।
पमपिलाट
आवाज।
पमपुसेट
पंप।
परई
ढक्कन।
परथन
रोटी बेले खातिर लगावल जाए वाला सूखा आटा।
परसादी
प्रसाद।
परिकल
आदत पड़ जाना।
परिखल
जांचना।
परेह
खेत के सिंचाई कइल या पानी पटावे के क्रिया।
परोजन
आयोजन।
परोसल
भोजन देना।
पलंगरी
छोटा पलंग या बच्चा के सुतावे वाला खाट।
पलवँस
पेड़ में निकलल नया अउर कोमल पत्ता।
पवदर
धूल।
पसरवर
फैलाव या विस्तार कइल।
पसेरी
वजन।
पहरूआ
रात में पहरा देवे वाला चौकीदार।
पांक
गीली मिट्टी या कीचड़ के पांक कहल जाला।
पांत
कतार।
पाकल
पका हुआ।
पागाहा
मोटी रस्सी।
पाजल
धार।
पाड़ा
भैंस का बच्चा।
पाती
चिट्ठी।
पायेट
पांव।
पालानी
ई बाँस अउर फूस से बनल झोपड़ी ह। (प्रयोग: पालानी में गर्मी के दिन में खूब निमन हवा लागेला।)
पाहुन
मेहमान।
पियरी माटी
मिट्टी।
पियासल
प्यासा।
पिरात बा
दर्द।
पीठा
एक पकवान।
पीढ़ा
लकड़ी का पटरा।
पुआ
पकवान।
पुजवट
पूजा।
पुताली
गुड़िया।
पुरनिया
बुजुर्ग लोग जिनकर उमीर ढेर हो गइल होखे.
पेंहटी
हड्डी।
पेरनहट
बनावटी।
पेवन
पैच।
पैना
छड़ी।
पैसार
प्रवेश।
पोंकल
अतिसार।
पोटा
नाक का कचरा।
पोतनहरी
गाँव में जवन मेहरारू दीवार पोते के काम करेली, ओकरा के पोतनहरी कहल जाला।
पोल्हावल
बहलाना-फुसलाना।

बंनच्चर
जंगली।
बउक
मूंगा।
बउचट
डरपोक।
बकलड़
बेवकूफ।
बकलोल
नासमझ।
बकोटल
नाखून से खुरचना।
बखार
भंडार।
बचवा
बच्चा।
बचिया
बच्चा।
बड़नी
झाड़ू।
बढनी
झाड़ू।
बताह
पागल।
बतिहर
बातूनी आदमी जे बहुत बोले।
बतीहरचलनी
छलनी।
बथत बा
दर्द।
बनगड़ी
एक खेल।
बनबाकड
जंगली।
बनबिलार
जंगली बिल्ली।
बनभाकुर
जंगली आदमी।
बनरघुड़की
डर।
बनिहार
मजदूर।
बनुख
धनुष।
बमपिलाट
बहुत तेज आवाज या धमाका।
बरखा
बारिश।
बरछी
छोटा भाला।
बरम बाबा
गाँव के रक्षक देवता ब्रह्म बाबा।
बरही
बच्चे का रस्म।
बरीजल
जलन होखल।
बरीयार
मजबूत या ताकतवर।
बरुआ
बच्चा।
बरौनी
पलकें।
बलुआर
बलुई मिट्टी वाला जमीन।
बसखटिया
बाँस के छोटा खटिया।
बसवाड़ी
बाँस का बगीचा।
बसिया
बासी भोजन।
बहरिया
बाहरी हिस्सा।
बहारन
झाड़ू लगाया हुआ कचरा।
बहारल
सफाई।
बहिना
बहन।
बहुरूपिया
भेष बदलने वाला।
बहेंगवा
भार ढोए वाला बाँस के काँवर जवना के बहँगी कहल जाला।
बांगर के माटी
मिट्टी।
बाऊर
बुरा।
बाछी
बछिया।
बाध
खेत।
बानर
बंदर।
बाबूजी
पिता।
बाल्टी
बाल्टी।
बासी
कल के बचल खाना।
बिकलास
बेचैन।
बिखिआह
गुस्सैल।
बिखोरल
बिखेर देना या छितरा देल।
बिगदल
बिगड़ा हुआ।
बिछलहर
फिसलन।
बिछलहरी
फिसलन।
बिछावना
सोए वाला बिस्तर या गद्दा-चादर।
बिठो
ढेर।
बिलबिलाइल
बौखलाहट में चिल्लावल या व्याकुल होखल।
बिलमावल
देर कराना।
बिसकुटिया
चिड़चिड़ा।
बीगल
फेंकना।
बीडई
कपड़ा।
बुकल
अनाज के महीन पीसे या कूट के बुकनी बनावे के क्रिया के बुकल कहल जाला।
बुझाता
महसूस होना।
बुरबक
मूर्ख।
बेडवांन
ई खेती-बारी से जुड़ल शब्द ह। खेत के चारों ओर जवन घेरा या मेड़ बनावल जाला, ओकरा के बेडवांन कहल जाला। (प्रयोग: बेडवांन टूट गईल बा, खेत से पानी बहता।)
बेड़िया
ई पशुवन के सुरक्षा से जुड़ल शब्द ह। गाय-भैंस के बांधे वाला मज़बूत सांकल या रस्सा के बेड़िया कहल जाला।
बेना
पंखा।
बेना
पंखा।
बेफेरल
बेतरतीब या बिखरा हुआ।
बेमरियआह
बीमार।
बेरहीन
रस्म।
बैल
बैल।
बोका
बकरा।
बोरल
डुबाना।

मउगाह
डरपोक।
मऊर
मुकुट।
मटियार
चिकनी अउर उपजाऊ मिट्टी।
मटिहर
मिट्टी।
मडई
झोपड़ी।
मतकोड
खुदाई।
मति
बुद्धि।
मतिरपुजा
पूजा।
मधेस
नेपाल के तराई वाला इलाका या बीच के हिस्सा।
मन
वजन।
मनपरी
बिना केहू के रोक-टोक के अपना मन मुताबिक काम कइल।
मनावल
राजी करना या मनाना।
ममोरल
मरोड़ना।
मलेच्छ
गंदा।
मसलपट्टी
बनावटी बात।
महतारी
भोजपुरी मे एह शब्द के प्रयोग माई (माँ/माता/अम्मा/मम्मी) के जगह भी होला।
महुअर
महुआ।
मांगरा
खपरैल घर के सबसे ऊपर वाला हिस्सा।
माई
माता।
माटा
मिट्टी का बड़ा बर्तन।
माधो
भोला।
माहूर
जहर।
मिरगीआह
रोगी।
मिरजई
कुर्ता।
मीमोराईल
मरोड़ा हुआ।
मीलल
मिलना।
मुँहझऊसा
गाली।
मुंज
मूंज घास।
मुंडन
मुंडन।
मुजहानी
ई बेरा (Time) बतावे वाला शब्द ह। दुपहरिया के ऊ समय जब सूरज एकदम कपार पर होखे, ओकरा के मुजहानी कहल जाला। (प्रयोग: मुजहानी में घाम बहुत तेज रहेला।)
मुड़ी
सिर।
मुनहार
मुँह।
मुरझाइल
मुरझाना।
मुरदखोर
जीव।
मुसकइल
मुस्कुराना।
मुसकईल
चूहे का काटा हुआ।
मुसकैल के माटी
मिट्टी।
मूस
चूहा।
मेंही
बारीक या बहुत पतला।
मेजन
आदर-सत्कार या मेजवानी कइल।
मेटा
मिट्टी के बर्तन।
मेहरमुउगा
जे मेहरारू के गुलाम होखे।
मोचा
फूल।

लंगङी
लंगड़ा।
लउर
लाठी।
लऊकल
दिखना।
लऊर
लाठी।
लकठा
मिठाई।
लगुछी
छड़ी।
लग्गी
बाँस।
लटपटाइल
आपस में उलझल या लिपट भइल।
लड़ही
सामान ढोवे वाली लकड़ी के गाड़ी।
लतमरूवा
बेइज्जत भइल आदमी।
लबदुर
बहुत बेसी बोले वाला आदमी।
लमहर
लंबा।
लरकोरि
स्त्री।
लल्लू
भोला।
लवना
मिट्टी के नया बरतन जवना में दूध या दही जमावल जाला।
लसराइल
कीचड़ से लतपत होखल।
लहेंगरा
लंगड़ा।
लागेला
महसूस होना या प्रतीत होना।
लिट्टी
भोजपुरी मुख्य भोजन।
लिलबानर
शरारती अउर चंचल लईका।
लिलल
निगलना।
लूआठी
मशाल।
लूगा
कपड़ा।
लूर
हुनर।
लेंढ
सुस्त आदमी जे बहुत धीरे काम करे।
लेड़ुरी
पशु अपशिष्ट।
लेढा
सुस्त।
लेणी..
अपशिष्ट।
लेदी
ई पेट के बढ़ल चर्बी या पशुवन के अपशिष्ट खातिर प्रयोग होखे वाला शब्द ह।
लेमचूस
मिठाई।
लोटा
पात्र।
लोटाईल
लोटना।
लोढ़ा
सिलवट पर मसाला पीसे वाला गोल पत्थर।
लोला
ओठ।
लोहसाय
दुकान।

संपुट
मिश्रण।
सटका
सटा हुआ।
सटकी
छड़ी।
सटहा
सटा हुआ।
सटही
चिपका हुआ।
सत्तीलो
एक खेल।
सत्यनासी
बर्बाद।
सबहरी
सुबह-सुबह।
समईल
समा जाना।
सरकवाँसी
ई एगो खास इलाका या मुहल्ला के परिचय बतावे वाला शब्द ह। गाँव के कौनों खास हिस्सा के सरकवाँसी कहल जाला।
सरकवासी
निवासी।
सरवतल
बराबर।
सरसवटी
पढ़ाई-लिखाई या विद्या के देवी सरस्वती के ठेठ नाम।
सरेह
गाँव के बस्ती से दूर जवन खेत-खलिहान वाला इलाका होला, ओकरा के सरेह कहल जाला।
सवांग
अपना परिवार या संबंधी।
सवार
काई।
सहूर
तमीज।
सांझा
शाम का समय।
साथिआइल
सठिया जाना।
सानी-पानी
पशुवन के चारा अउर पानी के मिश्रण जेके सानी कहल जाला।
सापटा
एकदम बराबर या साफ-सुथरा कइल भइल जगह।
सिंकिचा
लोहे के छड़ या सींक।
सिंहोरा
सिंदूर पात्र।
सिकिलल
सुधारना।
सिनोहरा
सिंदूर रखे वाला लकड़ी के सुंदर बरतन।
सिरफल
बेल।
सिरबेवत
सिर की ओर।
सिरहानी
तकिया की ओर।
सिरहाने
सिरहाना।
सिरान्हा
सिरहाना।
सिलवट
मसाला पीसे वाला पत्थर।
सीकहर
छींका।
सुआ
बड़ा सूजा।
सुखल
सूखा हुआ।
सुप
बांस के बनल यंत्र जवना से अनाज झटक के साफ कइल जाला।
सुरमुटूर
कानाफूसी।
सेकल
सेंकना।
सेनूर
सुहाग के निशानी, सिंदूर।
सेराइल
ठंडा हो जाना।
सेवता
सेवा कइल या अर्पण कइल।
सेवर
पानी में जमे वाली काई।
सेवार
काई।
सोखइति
झाड़-फूंक।
सोनपापड़ी
मिठाई।
सोन्ह
सोंधी मिट्टी।
सोहर
गीत।